على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
3430
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
نهاده . و خوشههاى انگور به روى هم گذاشته شده . و اديم مغمول : پوست تر نهاده تا پشم ريزد . و رجل مغمول : مرد گمنام و بيقدر و بيلياقت . مغموم ( maqmum ) ص . ع . اندوهگين . و زكام زده . و هلال مغموم : هلال در ابر فرو رفته و هلالى كه ابر تنگ گردا گردش هاله زند . مغموم ( maqmum ) ص . پ . مأخوذ از تازى - مهموم و اندوهگين و غمناك و هنجاره . مغمومه ( moqmume ) ا . پ . قليهء بادنجان . مغمومى ( maqmumi ) ا . پ . مأخوذ از تازى - اندوه و غم و ملامت . مغمون ( maqmun ) ص . ع . نهاده شده زير زمين . مغمى عليه ( moqman - 'alayh ) و ( maqmiyyon - 'alayh ) ص . ع . بيهوش . مغن ( moqenn ) ص . ع . رودبار بسيار علف . مغنا ( maqn ) و ( moqn ) و مغناة ( maqn t ) و ( moqn t ) ا . ع . نايب كافى كسى كه او را بينياز كند . يق : اغنى عنه مغناة فلان و مغناه يعنى نايب كافى او شد فلان و بىنياز كرد او را از آن . مغناج ( meqn j ) ص . ع . جارية مغناج : دخترك با كرشمه و ناز . مغناطيس ( maqn tis ) و مغنطيس ( maqnatis ) ا . پ . مأخوذ از يونانى - سنك آهنربا و مقناطيس . مغناطيس ( maqn tis ) و مغنطيس ( maqnatis ) و مغنيطيس ( maqnitis ) ا . ع . مأخوذ از يونانى - سنك آهنربا . مغند ( moqond ) و مغنده ( moqonde ) ا . پ . غده و هر گره گندهاى كه بر اندام مردم برميآيد . و گرهى كه در ميان گوشت و گاه در زير پوست مانند اشپل مىباشد . و هر گرهى كه در بدن آدمى بهم رسد خواه بزرك باشد و يا كوچك و با درد و يا بىدرد و دنبل . و هر گره درد دارو برآمدگى سختى كه از شكستگى استخوان پديد آيد . و بازار اسب فروشى . و هر چيز ممزوج . و درهم آميخته . مغندگى ( moqandagi ) و ( moqondagi ) ا . پ . برآمدگى و آماس و ورم . مغنم ( maqnam ) ا . ع . مالى كه از جنك كفار بدست آيد . و هر چيز كه بيدست رنج بدست آيد . ج : مغانم . مغنم ( maqnam ) ا . ع . از اعلام است . مغنمة ( maqnamat ) و ( moqannam t ) ص . ع . غنم مغنمة : گوسپندان بسيار . و كذلك : غنم مغنمة . مغنود ( maqnud ) ص . پ . خفته و خوابيده و مدهوش . مغنوظ ( maqnuz ) ص . ع . سخت اندوهگين . مغنى ( maqn ) ا . ع . جاى و منزلى كه اهل آن از آن بينياز گردند و از آن كوچ كنند و يا عام است . و جاى با اهل و مردمان و باشندگان . ج : مغانى . و چاره و بد . يق : ما له عنه مغنى اى بد . و سزاوارى و شايستگى . يق : مكان كذا مغنى من فلان يعنى اين مكان سزاوار و شايسته فلان است . مغنى ( maqn ) و ( moqn ) ا . ع . نايب كافى و بسندگى . يق : اغنى عنه مغنى فلان يعنى نايب كافى او شد فلان و بينياز كرد او را از آن . و كذلك مغنى فلان . مغنى ( moqni ) ص . ع . بىنياز كننده . مغنى ( moqni ) ص . پ . مأخوذ از تازى - بينياز و بينياز كننده و كفايت كننده . و غير مغنى : نيازمند و غير مكفى . مغنى ( moqanni ) ص . ع . سراينده و سرود گوينده و غنا كننده . مغنى ( moqanni ) ا . پ . مأخوذ از تازى - مطرب و آوازخوان و چرگروواف . مغنية ( moqanniyat ) ص . ع . مونث مغنى : زن سرود گوينده و غناكننده . مغنيسا ( maqnis ) ا . پ . گلى سياه رنك كه از كوه كاشان آورند و مانند مرقشيشا باشد . و سنگى نرم و سست كه شيشه گران به كار برند . مغنيه ( moqanniye ) ص . پ . مأخوذ از تازى - زن مطرب و آوازخوان و چرگروواف . مغو ( maqv ) م . ع . مغا السنور مغوا ( از باب نصر ) : بانك برآورد گربه . مغواة ( meqv t ) ا . ع . جايى كه در آن راه گم شود . مغواة ( moqavv t ) ا . ع . مغاكى كه جهة گرفتن جانوران وحشى مىكنند . و جايى كه در آن راه را گم مىكنند . ج : مغويات . المثل : من حفر مغواة وقع فيها . مغوار ( meqv r ) ص . ع . رجل مغوار : مرد سخت غارتگر . ج : مغاوير . يق : قوم مغاوير . مغوثة ( maqusat ) ا . ع . فريادرس . مغوس ( moqavvas ) ص . ع . اشاء مغوس : خرمابن خرد خار دور كرده . مغوشا ( moquc ) ا . پ . گروهى از آتشپرستان و مغان . مغوشك ( moqucak ) ا . پ . راهب ترسايان و آتش پرست و مغ .